Dr. Ömür Benek'in doktora araştırması kapsamında geliştirilen ve European Project Management Journal'da (2024) yayımlanan proje kültürü ölçeğinden faydalanılarak hazırlanmış, sektör bağımsız çalışan bir olgunluk matrisi ve çözüm haritası uygulaması.
Ölçek, projelerin kurum içindeki değerini, organizasyonel altyapıyı, süreç olgunluğunu, paydaş iletişimini ve stratejik uyumu birlikte ele alan beş boyut üzerine kurulmuştur. Bu uygulamadaki değerlendirme soruları, söz konusu akademik çerçeveden esinlenerek pratikte kullanılabilecek şekilde uyarlanmıştır.
Projelerin kurumsal hedeflere katkısının çalışanlar ve yönetim tarafından ne ölçüde görüldüğü ve önemsendiği.
Rol, sorumluluk, PMO yapısı, araç ve altyapıların projeleri ne ölçüde tanımlı biçimde desteklediği.
Metodoloji seçimi, risk ve değişiklik yönetimi, edinilen derslerin sistematik biçimde işlenmesi.
Paydaş beklentilerinin tanımlanması ve proje bilgisinin doğru kişilere zamanında ulaşması.
Proje portföyünün kurumun stratejik öncelikleri ve yönetişim yapısıyla bütünleşme derecesi.
Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile Türk proje profesyonellerinden oluşan bir örneklemde geçerlilik ve güvenilirlik testlerinden geçirilmiştir.
Beş boyutlu çerçeveyi bir olgunluk matrisine dönüştürmek, kurumların proje kültürünü tek seferlik bir anket değil, izlenebilir ve yönetilebilir bir gösterge haline getirir.
Kurumun proje kültürünü varsayımlarla değil, doğrulanmış bir çerçeveyle, boyut boyut ölçer.
Birimler, projeler veya yıllar arası karşılaştırma yapılmasına imkân tanıyan sayısal bir olgunluk skoru üretir.
Beş boyuttan hangisinin geride kaldığını netleştirerek kaynakların doğru alana yönlendirilmesini sağlar.
Her boyut ve olgunluk seviyesi için bir sonraki adımı tanımlayan, uygulanabilir öneriler sunar.
Proje kültürünü soyut bir kavram olmaktan çıkarıp yönetim kurullarına raporlanabilir bir gösterge haline getirir.
Ürün veya hizmet türünden bağımsız olarak, proje temelli çalışan her kurumda kullanılabilir.
Ölçeğin beş boyutu, herhangi bir sektöre özgü terminolojiye bağlı değildir; bu sayede farklı sektörlerden proje temelli kurumlarda uygulanabilir. Aşağıdaki sektörler, çerçevenin uygulama deneyimi kazandığı ve boyutların o sektöre özgü dinamiklerle yorumlandığı alanlardan bazılarıdır.
Uzun soluklu, çok paydaşlı ve sıkı denetimli programlarda süreç ve strateji uyumu boyutları öne çıkar.
Saha-merkez koordinasyonu yoğun yatırım projelerinde organizasyon ve sistemler boyutu belirleyicidir.
Çevik ve hibrit yöntemlerin bir arada yürüdüğü ortamlarda süreç ve yöntem boyutu farklılaşır.
Kurum içi dijital dönüşüm projelerinde paydaş ve iletişim boyutu kritik önem taşır.
Ürün, altyapı ve müşteri deneyimi projelerinin iç içe geçtiği yapılarda proje farkındalığı belirginleşir.
Regülasyon odaklı projelerde strateji uyumu ve yönetişim bütünlüğü ön plana çıkar.
Portföy büyüklüğü yüksek kurumlarda PMO yapıları ve standart araçlar belirleyici hale gelir.
Tedarik zinciri ile iç içe yürüyen projelerde paydaş koordinasyonu öne çıkan bir boyuttur.
Yüksek uyumluluk gereksinimli programlarda süreç disiplini ve dokümantasyon kültürü belirleyicidir.
Not: Çerçevenin akademik temeli, farklı sektörlerden proje yönetimi profesyonellerinin katıldığı bir örneklem üzerinde doğrulanmıştır. Yukarıdaki sektör notları, boyutların o sektördeki tipik yansımalarını özetler; kurumunuza özgü sonuçlar aşağıdaki değerlendirme ile elde edilir.
Aşağıdaki 22 ifadeyi kurumunuzun mevcut durumunu düşünerek 1 (Kesinlikle Katılmıyorum) ile 5 (Kesinlikle Katılıyorum) arasında puanlayın.
Değerlendirmeye başlamadan önce lütfen iletişim bilgilerinizi paylaşın. Bu bilgiler ve verdiğiniz yanıtlar, değerlendirme sonuçlarının kaydı amacıyla saklanacaktır.
Aşağıdaki 8 alan zorunludur. Bilgilerinizi girip devam ettiğinizde değerlendirme formu açılacaktır.
Boyut bazlı sonuçlarınız ve bir sonraki olgunluk seviyesine geçiş için önerilen çözüm haritası aşağıda yer almaktadır.